What we haven't touched yet: one line eachअझै नछोएका, एक-एक हरफमा
So the map has no blank spaces: the remaining DSM-5 categories, one honest sentence each. Any of these can become a full chapter later.
नक्सामा खाली ठाउँ नरहोस् भनेर: बाँकी DSM-5 वर्गहरू, एक-एक इमानदार वाक्यमा। यीमध्ये जुनसुकै पछि पूरा अध्याय बन्न सक्छ।
| Category | Flagship disorders | One-line handle |
|---|---|---|
| Bipolar & related | Bipolar I · II · cyclothymic | Mania (≥1 wk) defines Bipolar I, with or without depression; hypomania (≥4 d) plus major depression, never mania, defines Bipolar II; see the boundary note on the Depression page |
| Dissociative | Dissociative identity · dissociative amnesia · depersonalisation/derealisation | Disrupted integration of memory, identity, perception: strongly trauma-linked |
| Personality disorders | Cluster A (paranoid, schizoid, schizotypal) · B (antisocial, borderline, histrionic, narcissistic) · C (avoidant, dependent, obsessive-compulsive) | Enduring, inflexible patterns of inner experience and behaviour from early adulthood; BPD (instability of relationships, self-image, affect; abandonment fear; self-harm risk) is the one the Mental Health-3 class notes name |
| Neurocognitive | Delirium · major/mild neurocognitive disorder (Alzheimer's, vascular…) | Acquired decline in cognition; delirium is acute, fluctuating, medical: an emergency, not counseling material |
| Gender dysphoria | Gender dysphoria | Distress from incongruence between experienced and assigned gender: the dysphoria, not the identity, is the clinical focus |
| Elimination | Enuresis · encopresis | Bed-wetting past age 5 / soiling past 4: rule out medical causes, never punish |
| Sexual dysfunctions | Desire, arousal, orgasm, pain disorders | ≥6 months, distressing; rarely volunteered in Nepal: ask privately |
| Paraphilic disorders | Pedophilic, exhibitionistic, voyeuristic… | Atypical arousal is a disorder only when it causes distress/impairment or involves non-consent |
| वर्ग | मुख्य विकार | एक हरफमा |
|---|---|---|
| बाइपोलर र सम्बन्धित | बाइपोलर I · II · साइक्लोथाइमिया | उन्माद (कम्तीमा १ हप्ता) ले बाइपोलर I परिभाषित गर्छ, उदासी भए पनि नभए पनि; हाइपोम्यानिया (कम्तीमा ४ दिन) + प्रमुख उदासी, उन्मादविना, बाइपोलर II; उदासी-पृष्ठको सीमा-नोट हेर्नुहोस् |
| विघटनात्मक | पहिचान-विघटन · विघटनात्मक स्मृतिलोप · आफू/संसार अवास्तविक लाग्ने | स्मृति, पहिचान, अनुभूतिको एकता भत्कनु, आघातसँग गहिरो सम्बन्ध |
| व्यक्तित्व विकार | समूह A (शंकालु, एकान्तप्रिय) · B (असामाजिक, बोर्डरलाइन, नाटकीय, आत्ममुग्ध) · C (पन्छिने, परनिर्भर, नियम-ग्रस्त) | वयस्कताको सुरुदेखिको अटल, अनम्य ढाँचा; बीपीडी (सम्बन्ध-आत्मछवि-भावनाको अस्थिरता; त्यागिने डर; आत्म-हानि जोखिम) मेन्टल हेल्थ-३ कक्षा-नोटले नाम लिने विकार हो |
| स्नायु-संज्ञानात्मक | डेलिरियम · डिमेन्सिया (अल्जाइमर, भास्कुलर…) | प्राप्त संज्ञान-क्षय; डेलिरियम तीव्र, घटबढ हुने, चिकित्सकीय, आपतकाल हो, परामर्शको विषय होइन |
| जेन्डर डिस्फोरिया | लैङ्गिक पहिचानसम्बन्धी पीडा | अनुभूत र जन्ममा तोकिएको लिङ्गबीचको बेमेलबाट हुने पीडा, क्लिनिकल केन्द्र पीडा हो, पहिचान होइन |
| उत्सर्जन | ओछ्यान भिजाउने · दिसा | ५ वर्षपछि पनि ओछ्यान भिजाउने / ४ पछि दिसा, शारीरिक कारण जाँच्ने, कहिल्यै सजाय नदिने |
| यौन समस्या | इच्छा, उत्तेजना, चरम, दुखाइ | कम्तीमा ६ महिना, पीडादायी; नेपालमा विरलै आफैं भनिन्छ, गोप्य रूपमा सोध्नुहोस् |
| प्याराफिलिक | पीडोफिलिक, प्रदर्शन… | असामान्य उत्तेजना विकार तब मात्र, पीडा/क्षति वा सहमतिविनाको व्यक्ति जोडिए |
- DSM-5 has about twenty chapters; this atlas covers ten in depth and the rest in one honest sentence each.
- Bipolar I is defined by mania; bipolar II by hypomania plus depression; delirium is a medical emergency, not a counselling case.
- Knowing a category exists is enough to refer well; any of these can become a full chapter later.
- DSM-5 मा करिब बीस अध्याय छन्; यो एट्लासले दसलाई गहिराइमा र बाँकीलाई एक-एक इमानदार वाक्यमा समेट्छ।
- बाइपोलर I उन्मादले परिभाषित हुन्छ; बाइपोलर II हाइपोम्यानिया र उदासीले; डेलिरियम चिकित्सकीय आपत्काल हो, परामर्शको केस होइन।
- वर्ग छ भन्ने थाहा हुनु नै राम्रो रेफरलका लागि पर्याप्त छ; यीमध्ये कुनै पनि पछि पूरा अध्याय बन्न सक्छ।
Three friendly questions to settle what you just read. This is reassurance, not a test: a wrong tap is part of learning, and you can try again.भर्खर पढेको कुरा सम्झन सघाउने तीन सहज प्रश्न। यो परीक्षा होइन, ढुक्क भएर सिक्ने अभ्यास हो: गलत छनोट पनि सिकाइकै अंश हो, फेरि प्रयास गर्न पाइन्छ।
A full manic episode (1 week or more) means:पूरा म्यानिक एपिसोड (कम्तीमा १ हप्ता) भए निदान:
✔ Yes. Hypomania (4 days, milder) plus depression makes Bipolar II.सही। हाइपोम्यानिया + उदासी = बाइपोलर II।
Not quite; have another look. The answer is in this section.ठ्याक्कै मिलेन; फेरि हेर्नुहोस्। उत्तर यही खण्डमा छ।
Borderline personality disorder's hallmark is:बीपीडीको मुख्य चिनारी:
✔ Yes. Named in your Mental Health-3 notes; self-harm risk demands care.सही। आत्म-हानिको जोखिमले सतर्कता माग्छ।
Not quite; have another look. The answer is in this section.ठ्याक्कै मिलेन; फेरि हेर्नुहोस्। उत्तर यही खण्डमा छ।
Delirium is best treated as:डेलिरियमलाई कसरी लिने?
✔ Yes. Acute, fluctuating confusion has a medical cause; refer fast.सही। तीव्र, घटबढ हुने अलमलको कारण शारीरिक हुन्छ; तुरुन्त रेफर।
Not quite; have another look. The answer is in this section.ठ्याक्कै मिलेन; फेरि हेर्नुहोस्। उत्तर यही खण्डमा छ।
Pick one, not all: these are chosen to be light, not exhaustive.सबै होइन, एउटा रोज्नुहोस्, यी हल्का, सजिला स्रोत हुन्।
That is plenty for one sitting. Whatever brought you here, reading about the mind with care is itself an act of care.एक बसाइका लागि यति नै प्रशस्त छ। जुनसुकै कारणले आइपुग्नुभयो, मनका कुरा ध्यानले पढ्नु आफैंमा हेरचाहको काम हो।