Giving back the main content of what the client said, shorter and in your own plain words, so they hear: I listened, and I understood it the way you meant it.

सेवाग्राहीले भनेको मुख्य कुरा छोटो पारेर आफ्नै सरल शब्दमा फर्काइदिने, ताकि उनले सुनून्: मैले सुनें, र तपाईंले भन्न खोजेकै अर्थमा बुझें।

1. Listen for the key message.
2. Translate it into your own clear, respectful words.
3. Check, gently, whether you got it right.

1. सुन्ने: मुख्य सन्देश के हो।
2. आफ्नो शब्दमा ढाल्ने: स्पष्ट, आदरपूर्ण।
3. जाँच्ने: «ठीक बुझें?» भनी विनम्र भई सोध्ने।

Say: "So what you are saying is…" · "If I have understood you right, you…" · "From what I hear, your main worry is that…"

भन्ने: «तपाईंको भनाइको मतलब…» · «मैले ठीक बुझें भने, तपाईं…» · «मैले सुनेअनुसार तपाईंको मुख्य चिन्ता यो हो कि…»

Student: "I have to give a presentation. I feel my friends laugh at my English. I think about it so much I cannot sleep." Counselor: "If I have understood you right, worrying about how they will take your English is making the presentation hard to prepare, and costing you sleep too, is that it?"

विद्यार्थी: «प्रेजेन्टेसन दिनुपर्नेछ। साथीहरूले मेरो अंग्रेजीमा हाँस्छन् कि जस्तो लाग्छ। धेरै सोचेर निद्रै लाग्दैन।» परामर्शकर्ता: «मैले ठीक बुझें भने, उनीहरूले तपाईंको अंग्रेजीलाई कसरी लेलान् भन्ने चिन्ताले तयारी गाह्रो भइरहेको छ, र निद्रा पनि बिगारेको छ, हो?»

What goes wrong:

के बिग्रन्छ:

• Parroting: their exact words back ("So… presentation, friends laugh, no sleep?").
• Adding a guess: "Is it because your English is weak?" They never said that.
• Advice: "Then practise in front of a mirror."
• Feelings only: "You are very afraid of your friends" drops the content; that is the next skill.

• सुगाजस्तो दोहोर्‍याउने: उनकै शब्द हुबहु («ए… प्रेजेन्टेसन, साथी हाँस्छन्, निद्रा लाग्दैन?»)।
• अनुमान थप्ने: «अंग्रेजी कमजोर भएर हो?» उनले त्यसो भनेकै छैनन्।
• सल्लाह: «त्यसो भए ऐनाअगाडि अभ्यास गर्नुस्।»
• भावनामा मात्र: «तपाईं साथीहरूसँग निकै डराउनुभएको छ» ले कुरा छुटाउँछ; त्यो अर्को सीप हो।

Paraphrasing touches the head; this touches the heart. Name the feeling the client expressed or showed (fear, sadness, anger, helplessness, guilt), so they feel someone has felt it with them.

पुनर्कथनले दिमाग छुन्छ; यसले मुटु। सेवाग्राहीले व्यक्त गरेको वा हाउभाउबाट झल्किएको भावना (डर, उदासी, रिस, असहायपन, अपराधबोध) लाई नाम दिने, ताकि «मेरो पीडा कसैले महसुस गर्‍यो» भन्ने अनुभव होस्।

1. Read more than the words: tone, face, tears held back.
2. Name the feeling tentatively, not as a verdict.
3. Check: "…is that how it is?"

1. पढ्ने, शब्द मात्र होइन: स्वर, अनुहार, रोकिएका आँसु।
2. नाम दिने, फैसलाजस्तो होइन, अनुमानजस्तो।
3. जाँच्ने: «…हो?»

Say: "Listening to you, it seems you are feeling quite…" · "This seems to have left you very…" · "From your voice there is a lot of… inside, is that so?"

भन्ने: «तपाईंको कुरा सुन्दा, निकै… महसुस गरिरहनुभएको छ जस्तो लाग्छ।» · «यो घटनाले तपाईंलाई निकै… बनाएको जस्तो देखिन्छ।» · «तपाईंको आवाजबाट भित्र निकै… छ जस्तो बुझिन्छ, हो?»

Student (looking down, close to tears): "In the village I was always with friends. Here I come back to this room alone. Sometimes I want to cry." Counselor: "Living alone in this big city after that warmth, loneliness and missing home seem to be weighing on you, and under it a sadness, is that right?"

विद्यार्थी (भुइँतिर हेर्दै, रुन लागेजस्तो स्वरमा): «गाउँमा सधैं साथीहरूसँग हुन्थें। यहाँ कोठामा एक्लै फर्किन्छु। कहिलेकाहीं रुन मन लाग्छ।» परामर्शकर्ता: «त्यो न्यानोपन छोडेर यो ठूलो सहरमा एक्लै बस्नुपर्दा एक्लोपन र घरको सम्झनाले सताइरहेको छ, र त्यसमुनि उदासी पनि छ, हो?»

What goes wrong:

के बिग्रन्छ:

• Minimising: "Crying over that? Everyone feels it at first in Kathmandu."
• Labeling: "You are clearly in clinical depression." You reflect a feeling, not a diagnosis.
• Sympathy, not empathy: "Oh, poor you." Pity stands above; empathy sits beside.
• Chasing facts: "Which college? Which part of town?" Feelings first.

• सानो बनाउने: «त्यसैमा रुने? काठमाडौंमा सुरुमा सबैलाई त्यस्तै हुन्छ।»
• लेबल लगाउने: «तपाईं त क्लिनिकल डिप्रेसनमै हुनुहुन्छ।» भावना फर्काउने हो, निदान होइन।
• समानुभूति होइन, सहानुभूति: «ओहो, बिचरा।» दयाले माथि राख्छ; समानुभूतिले छेउमा बसाल्छ।
• तथ्य खोज्ने: «कुन कलेज? कुन ठाउँ?» पहिले भावना।

Head, heart, and now the person's values: what the event means to them, for their life and self-respect. When an event strikes a value or a hope, that is where the pain comes from.

दिमाग, मुटु, अनि अब व्यक्तिका मूल्य-मान्यता: त्यो घटनाको उनको जीवन र आत्मसम्मानका लागि के अर्थ छ। घटनाले कुनै मूल्य वा आशामा आँच पुर्‍याउँदा पीडा त्यहींबाट आउँछ।

1. Listen for expectations, beliefs, values hidden in the story.
2. Name the meaning, with words like "means", "matters", "in your eyes".
3. Check whether it lands.

1. सुन्ने: कथामा लुकेका अपेक्षा, विश्वास, मूल्य।
2. अर्थ नाम दिने: «अर्थ», «महत्त्व», «तपाईंको नजरमा» जस्ता शब्दले।
3. जाँच्ने: मिल्यो कि मिलेन।

Say: "For you, the deeper meaning of this is…" · "It sounds as if this is what matters most in your life, and now…" · "This seems to have shaken your trust in yourself, is that so?"

भन्ने: «तपाईंका लागि यसको गहिरो अर्थ…» · «तपाईंको जीवनमा यही सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण छ जस्तो सुनिन्छ, र अहिले…» · «यो घटनाले तपाईंको आफूमाथिको विश्वासमा धक्का पुर्‍याएको जस्तो देखिन्छ, हो?»

Student: "My parents took a loan to send me to this expensive college, and my first GPA came out very low. When I picture their faces I cannot sleep." Counselor: "Their sacrifice and their trust in you weigh more than anything. So a low result means, in your eyes, letting them down, and that is what makes it unbearable, is that right?"

विद्यार्थी: «आमाबुबाले ऋण खोजेर यति महँगो कलेजमा पठाउनुभयो, पहिलो जिपिए एकदमै कम आयो। उहाँहरूको अनुहार सम्झिँदा निद्रा लाग्दैन।» परामर्शकर्ता: «उहाँहरूको त्याग र तपाईंमाथिको विश्वास तपाईंका लागि सबैभन्दा ठूलो छ। त्यसैले नतिजा कम आउनुको अर्थ, तपाईंको नजरमा, उहाँहरूलाई निराश पार्नु हो, र त्यही कुराले यो असह्य बनाइरहेको छ, हो?»

What goes wrong:

के बिग्रन्छ:

• Imposing your values: "Grades are not everything!" For them, study may be their whole world.
• Staying on the surface: "You feel sad and afraid." True, but the trust and sacrifice are missed.
• Judging the value: "It is wrong to stress yourself so much over your parents."

• आफ्नो मूल्य थोपर्ने: «पढाइ मात्र ठूलो कुरा होइन नि!» उनका लागि पढाइ नै संसार हुन सक्छ।
• सतहमै अड्किने: «दुःख र डर लाग्छ।» सही, तर मुनिको विश्वास र त्याग छुट्यो।
• मूल्यको फैसला: «आमाबुबाकै कुरा सोचेर यति तनाव लिनु गलत हो।»

Pulling the facts, feelings and meanings of a stretch of talk into one short, ordered summary. Three moments call for it: the start of a session, a turning point before a new topic or solutions, and the close.

कुराकानीका घटना, भावना र अर्थ समेटेर एउटा छोटो, क्रमबद्ध सारांश बनाउने। तीन बेला चाहिन्छ: सत्रको सुरुमा, नयाँ विषय वा उपायतिर जानुअघिको मोडमा, र अन्त्यमा।

1. Pick the milestones only, two or three.
2. Order them: first, second, third, and any decision taken.
3. Hand it back: "Have I got it, or is something missing?"

1. मुख्य खम्बा मात्र टिप्ने, दुई-तीनवटा।
2. क्रम मिलाउने: पहिलो, दोस्रो, तेस्रो, र भएको निर्णय।
3. फर्काउने: «ठीक समेटें कि केही छुट्यो?»

Say: "To put what we have covered so far in short…" · "You have raised several important things; if I gather them…" · "…did I sum that up rightly, or is there something to add?"

भन्ने: «अहिलेसम्मका कुरा छोटकरीमा भन्नुपर्दा…» · «तपाईंले धेरै महत्त्वपूर्ण कुरा राख्नुभयो; ती समेटेर भन्दा…» · «…के मैले ठीक समेटें, कि केही थप्नुपर्ने छ?»

Counselor (closing): "Three things came up today. First, the sadness of arriving from the village into this loneliness. Second, the worry that the low GPA has broken your parents' trust. Third, what the stress is doing to your sleep. And we decided you will try one college club this week. Have I got it right?" Student: "Yes. Hearing it like that, it feels lighter."

परामर्शकर्ता (अन्त्यमा): «आज तीन कुरा आए। पहिलो, गाउँबाट आएर यहाँको एक्लोपनले ल्याएको उदासी। दोस्रो, जिपिए कम आएर आमाबुबाको विश्वास टुट्यो कि भन्ने चिन्ता। तेस्रो, तनावले निद्रामा पारेको असर। र यो हप्ता कलेजको एउटा क्लबमा जोडिने निर्णय गर्‍यौं। ठीक समेटें?» विद्यार्थी: «हजुर। यसरी भनिदिँदा हलुका भयो।»

What goes wrong:

के बिग्रन्छ:

• Overloading: "You came on Sunday, got off at Sundhara, looked for a room…" A list, not a summary.
• Distorting: "…and you have depression, so you are thinking of going home." They never said that.
• Skipping confirmation: rattling it off and standing up turns a shared summary into a speech.

• भारी बनाउने: «आइतबार आउनुभयो, सुन्धारामा ओर्लनुभयो, कोठा खोज्नुभयो…» सूची हो, सारांश होइन।
• बङ्ग्याउने: «…र तपाईंलाई डिप्रेसन छ, त्यसैले गाउँ फर्किने सोच्दै हुनुहुन्छ।» उनले त्यसो भनेकै छैनन्।
• पुष्टि नलिने: सररर भनेर उठ्दा साझा सारांश एकतर्फी भाषण बन्छ।

Echoing exactly one word the client leaned on (a feeling, a decision, a confusion), with a slight lift of question. It invites more without interrupting, and slows the talk so they can look at that word again.

सेवाग्राहीले भार दिएको एउटा शब्द (भावना, निर्णय, अन्योल) हुबहु, अलिकति प्रश्नवाचक भावमा फर्काउने। नरोकी अझ बोल्न निम्त्याउँछ, र त्यो शब्दमा फेरि हेर्ने मौका दिन्छ।

1. Catch the last word, or the heaviest one.
2. Return it softly, one word only.
3. Wait; the silence does the rest.

1. समात्ने: अन्तिम वा सबैभन्दा भारी शब्द।
2. फर्काउने: नरम स्वरमा, एउटै शब्द।
3. पर्खने; बाँकी काम मौनताले गर्छ।

Say: "…finished?" · "…alone?" · "…confused?"

भन्ने: «…सकियो?» · «…एक्लो?» · «…अल्मलिएको?»

Client: "My scholarship did not come through. I cannot face asking my parents. I feel completely ruined." Counselor: "…ruined?" Client: "Yes, because if I cannot pay the fees my studies stop here, and there is nothing left but going back to the village."

सेवाग्राही: «छात्रवृत्तिमा नाम निस्केन। आमाबुबासँग माग्ने आँट छैन। म त एकदम बर्बाद भएँ।» परामर्शकर्ता: «…बर्बाद?» सेवाग्राही: «हजुर, शुल्क तिर्न नसके पढाइ यहीं रोकिन्छ, गाउँ फर्कनुबाहेक विकल्प रहँदैन।»

What goes wrong:

के बिग्रन्छ:

• Overuse: echoing every sentence ("College?" "Friend?" "Went home?") sounds like a robot.
• Interrogative tone: "Ruined?? How, ruined? Tell me!" is a police question.
• The wrong word: "bus" or "tea" instead of "fear", "pressure", "decision".

• धेरै प्रयोग: हरेक वाक्य फर्काउँदा («कलेज?» «साथी?» «घर फर्किनुभयो?») रोबोटजस्तो सुनिन्छ।
• केरकार गर्ने स्वर: «बर्बाद?? कसरी बर्बाद, भन्नुस् त!» प्रहरीको सोधपुछ हो।
• गलत शब्द: «डर», «दबाब», «निर्णय» छोडेर «गाडी» वा «चिया»।

Practice drillअभ्यास

With a classmate, run the four-card thread (arrival, loneliness, the GPA, the loan) as one twenty-minute session: paraphrase, reflect feeling, reflect meaning, summarise. Record it and listen back for the named mistakes.

सहपाठीसँग चार कार्डको धागो (आगमन, एक्लोपन, जिपिए, ऋण) बीस मिनेटको एउटै सत्रमा चलाउनुहोस्: पुनर्कथन, भावना, अर्थ, सारांश। रेकर्ड गरेर फर्केर सुन्दै नाम दिइएका गल्ती खोज्नुहोस्।